แฟรนไชส์ คืออะไร? เข้าใจระบบแฟรนไชส์ใน 5 นาที ฉบับมือใหม่

ธุรกิจแฟรนไชส์
สารบัญ
ถ้าคิดอยากเริ่มธุรกิจ แต่ไม่อยากลองผิดลองถูกตั้งแต่วันแรก แฟรนไชส์ (Franchise) ก็เป็นอีกทางเลือกที่น่าลงทุน เพราะมีทั้งสินค้า แบรนด์ และระบบการทำงานเตรียมไว้ให้แล้ว แต่สิ่งที่ต้องแลกคือค่าธรรมเนียมและการทำธุรกิจตามเงื่อนไขของแบรนด์ จึงควรรู้ให้ชัดก่อนว่าเรากำลังซื้ออะไร และมีค่าใช้จ่ายอะไรตามมาบ้าง

ธุรกิจแฟรนไชส์ คืออะไร?

อธิบายความหมายและเปรียบเทียบความแตกต่างของ franchisor กับ franchisee

พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ‘แฟรนไชส์ Franchise’ คือ การที่ ‘เจ้าของแบรนด์ หรือ Franchisor’ ให้สิทธิ์ ‘ผู้ลงทุน หรือ Franchisee’ นำแบรนด์ สินค้า สูตร และระบบที่กำหนดไว้ไปเปิดกิจการของตัวเอง

สิ่งที่ได้รับมีตั้งแต่เครื่องหมายการค้า สูตรอาหาร คู่มือ SOP (Standard Operating Procedure) การอบรม ระบบจัดซื้อ ไปจนถึงการช่วยดูแลหลังเปิดร้าน ทั้งหมดขึ้นอยู่กับแพ็กเกจและสัญญาของแต่ละแบรนด์

ซึ่งแฟรนไชส์ไม่ได้หมายถึงซื้อร้านแล้วเจ้าของแบรนด์จะบริหารให้ทั้งหมด ผู้ลงทุนยังต้องดูแลทำเล ต้นทุน พนักงาน และยอดขายของสาขาตัวเองด้วย

ซื้อแฟรนไชส์ VS  ตัวแทนจำหน่าย VS เปิดแบรนด์เอง ต่างกันยังไง?

ทั้ง 3 แบบดูคล้ายกันตรงที่ ‘สามารถนำสินค้าไปขายได้’ แต่สิ่งที่ได้รับและอิสระในการบริหารไม่เหมือนกัน 

  • แฟรนไชส์ ได้ทั้งแบรนด์และระบบการทำงานพร้อมใช้ แต่ต้องรักษามาตรฐานของเจ้าของแบรนด์
  • ตัวแทนจำหน่าย (Distributor) ส่วนใหญ่เน้นสิทธิ์ในการขายสินค้า จึงมีอิสระด้านการขายมากกว่า แต่ต้องหาลูกค้าและวางวิธีขายเอง
  • เปิดแบรนด์เอง ตัดสินใจได้เต็มที่ ตั้งแต่สินค้า ราคา ไปจนถึงการตลาด แต่ทุกอย่างต้องพัฒนาขึ้นมาเอง

ถ้าเป็นมือใหม่ แฟรนไชส์อาจช่วยให้เริ่มต้นง่ายขึ้น เพราะไม่ต้องสร้างระบบทั้งหมดเอง แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับทุกคน ต้องดูทั้งเงินลงทุน เงื่อนไขสัญญา และรูปแบบการทำงานที่เรารับได้ด้วย

ระบบแฟรนไชส์ มีกี่รูปแบบ แต่ละแบบต่างกันตรงไหน? 

แฟรนไชส์ไม่ได้มีรูปแบบเดียว สามารถแบ่งได้หลายเกณฑ์ เช่น 

รูปแบบ ลักษณะ ตัวอย่าง
Product Distribution เน้นจำหน่ายสินค้าของเจ้าของแบรนด์  ตัวแทนจำหน่ายรถ เครื่องดื่ม หรือสินค้าอุตสาหกรรม 
Business Format  ได้ทั้งแบรนด์ สินค้า และระบบบริหาร  อาหาร เครื่องดื่ม การศึกษา และบริการ 
Manufacturing ได้สิทธิ์ผลิตสินค้าตามสูตรหรือมาตรฐาน   ผู้ผลิตอาหารหรือเครื่องดื่มภายใต้แบรนด์ที่ได้รับอนุญาต 
Service Franchise  ใช้แบรนด์และระบบเพื่อให้บริการ  การศึกษา ซ่อมบำรุง ขนส่ง หรือทำความสะอาด 

 

นอกจากนี้ยังแบ่งตามสิทธิ์การลงทุนได้ เช่น Single-unit Franchise สำหรับเปิดและบริหาร 1 สาขา และ Master Franchise ที่ได้รับสิทธิ์บริหารหรือขยายแฟรนไชส์ในพื้นที่ตามสัญญา

แฟรนไชส์อาหาร

ข้อดีและข้อเสียของการลงทุนแฟรนไชส์ มีอะไรบ้าง?

ข้อดีของแฟรนไชส์คือเราไม่ต้องเริ่มทุกอย่างจากศูนย์ แต่ในทางกลับกันก็ไม่ได้มีอิสระเท่ากับการเปิดแบรนด์ของตัวเอง 

ข้อดี

  • มีแบรนด์และระบบพร้อมใช้งาน
  • เริ่มธุรกิจได้เร็วกว่าเริ่มระบบเอง
  • มี SOP และแนวทางการทำงานให้ศึกษา
  • บางแบรนด์มีการอบรมก่อนเปิดร้าน
  • มีทีม Support ช่วยให้คำแนะนำในช่วงเริ่มต้น
  • ไม่ต้องพัฒนาสินค้าและระบบทั้งหมดเอง

ข้อเสีย

  • ต้องทำตามมาตรฐานของแบรนด์
  • อาจเปลี่ยนสูตร ราคา หรือรูปแบบร้านเองไม่ได้
  • มีค่าธรรมเนียมอื่นนอกเหนือจากค่าแฟรนไชส์
  • ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขตลอดอายุสัญญา
  • หากแบรนด์หรือสาขาอื่นมีปัญหา อาจกระทบภาพรวมของแบรนด์ได้

ค่าธรรมเนียมธุรกิจแฟรนไชส์ ต้องจ่ายอะไรบ้าง? 

หลายคนเห็นคำว่า “ค่าแฟรนไชส์” แล้วคิดว่าเป็นเงินก้อนเดียวที่จ่ายจบ แต่จริง ๆ แล้วอาจมีค่าใช้จ่ายตามมาอีกหลายรายการ สิ่งที่ต้องดูให้ละเอียดมีดังนี้ 

  1. Franchise Fee: ค่าธรรมเนียมเพื่อรับสิทธิ์ใช้แบรนด์และระบบ จ่ายตอนเริ่มต้นและมีค่าต่ออายุภายหลัง
  2. Royalty Fee: ค่าธรรมเนียมที่จ่ายต่อเนื่อง บางแบรนด์คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของยอดขาย บางแห่งกำหนดเป็นเงินคงที่ 
  3. Marketing Fee: เงินสมทบสำหรับการทำตลาดของแบรนด์ อาจคิดเป็นรายเดือน รายปี หรืออิงจากยอดขาย  
  4. ค่าอุปกรณ์และตกแต่งร้าน: เช่น เคาน์เตอร์ ป้าย เครื่องครัว หรือระบบ POS 
  5. ค่าวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์: ต้องดูทั้งราคาต่อหน่วย ขั้นต่ำในการสั่ง และค่าขนส่ง  
  6. ค่าอบรมและค่าเดินทาง: บางแพ็กเกจรวมไว้แล้ว แต่บางแบรนด์อาจคิดเพิ่ม 
  7. ค่าต่อสัญญาหรือค่าปรับ เช่น ค่าต่ออายุ ค่าย้ายทำเล หรือค่าเปลี่ยนรูปแบบร้าน 
  8. เงินประกันสัญญา: ควรตรวจสอบจำนวนและเงื่อนไขการคืน  

ก่อนจ่ายเงินควรขอรายละเอียดค่าใช้จ่ายทั้งหมดจากแบรนด์ให้ชัดเจน และลองคำนวณว่าต้องใช้เงินจริงทั้งหมดเท่าไรในวันที่เปิดร้าน ไม่ใช่ดูเฉพาะราคาแพ็กเกจ

อยากเริ่มทำแฟรนไชส์ ต้องเตรียมอะไรบ้าง เริ่มจากขั้นตอนไหน?

ไม่จำเป็นต้องรีบเลือกแบรนด์ตั้งแต่แรก ลองเริ่มจากถามตัวเองก่อนว่า มีงบเท่าไร จะขายที่ไหน และอยากทำธุรกิจประเภทไหน จากนั้นค่อยหาข้อมูลแฟรนไชส์ที่ตรงกับเงื่อนไขของเรา 

  1. ตั้งงบประมาณ รวมค่าแฟรนไชส์ ค่าเช่า อุปกรณ์ และเงินทุนหมุนเวียน
  2. เลือกทำเลและประเภทธุรกิจ ให้เหมาะกับลูกค้าในพื้นที่
  3. เปรียบเทียบแพ็กเกจ ดูว่าแฟรนไชส์ลงทุนน้อยแต่ละแบรนด์ให้อะไรและมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง
  4. เช็กข้อมูลสาขาจริง ถามเรื่องการทำงานและการ Support จากผู้ลงทุนที่มีประสบการณ์ได้ยิ่งดี
  5. อ่านสัญญาก่อนจ่ายเงิน โดยเฉพาะค่าธรรมเนียม ระยะเวลาสัญญา พื้นที่คุ้มครอง และเงื่อนไขยกเลิก

ก่อนเซ็นสัญญาแฟรนไชส์ ควรเช็กอะไรบ้าง?

ควรเช็กเงินลงทุนทั้งหมด ค่าธรรมเนียม ระยะเวลาสัญญา สิทธิ์และข้อจำกัด พื้นที่คุ้มครอง และการดูแลหลังเปิดร้านให้ครบ 

รวมถึงตรวจสอบข้อมูลของเจ้าของแบรนด์ เช่น บริษัท เครื่องหมายการค้า จำนวนสาขาที่เปิดอยู่ และประวัติการดำเนินธุรกิจ หากสัญญามีรายละเอียดทางกฎหมายที่อ่านแล้วไม่แน่ใจ การให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบก่อนเซ็นก็เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

ตัวอย่างแฟรนไชส์อาหาร

ตัวอย่างแฟรนไชส์อาหารงบหลักหมื่น

มีแฟรนไชส์อาหารที่เริ่มต้นด้วยงบระดับหลักหมื่นอยู่จริง โดยเฉพาะธุรกิจแฟรนไชส์ของกินเล่นรูปแบบรถเข็น บูธ หรือคีออส แต่ต้องระวังเรื่องค่าแฟรนไชส์กับเงินลงทุนทั้งหมดไม่ใช่ตัวเลขเดียวกัน

นอกจากค่าแพ็กเกจแล้ว อาจมีค่าเช่าพื้นที่ เงินประกัน อุปกรณ์ วัตถุดิบ และเงินทุนหมุนเวียนเพิ่มเติม

ตัวอย่างเช่น แฟรนไชส์กุยช่ายสวรรค์ by ขุมทรัพย์เมืองนนท์ กับแพ็กเกจระดับหลักหมื่นต้น ๆ พร้อมระบบ SOP และการอบรม ผู้ที่สนใจควรเช็กราคาและรายละเอียดแพ็กเกจล่าสุดกับแบรนด์โดยตรงก่อนตัดสินใจ

สรุป

ธุรกิจแฟรนไชส์เหมาะกับคนที่อยากเริ่มธุรกิจโดยมีแบรนด์และระบบบางส่วนเตรียมไว้ให้ แต่สิ่งที่ได้มาพร้อมกับข้อจำกัดและค่าใช้จ่ายตามสัญญา ก่อนตัดสินใจจึงไม่ควรดูแค่ราคาแฟรนไชส์ ลองคำนวณเงินลงทุนทั้งหมด ดูทำเล และอ่านเงื่อนไขให้ละเอียดก่อนเสมอ

สนใจศึกษาข้อมูลแฟรนไชส์กุยช่ายสวรรค์

หากกำลังเปรียบเทียบแฟรนไชส์อาหารหลาย ๆ แบรนด์ สามารถนำ แฟรนไชส์กุยช่ายสวรรค์ by ขุมทรัพย์เมืองนนท์ มาเป็นหนึ่งในตัวเลือกเพื่อศึกษารายละเอียดแพ็กเกจ ขั้นตอนการลงทุน และค่าใช้จ่ายให้เหมาะกับงบประมาณและทำเลของตัวเอง 

  • โทรศัพท์: 095-116-6415 (แฟรนไชส์) / 082-987-2228 (ขายส่ง / OEM / สอบถามทั่วไป)
  • LINE ID: @khumsupmuangnont
  • Facebook: กุยช่ายสวรรค์

 

คำถามพบบ่อยเกี่ยวกับแฟรนไชส์ (FAQ)

ไม่เคยทำธุรกิจมาก่อนเลย ซื้อแฟรนไชส์ดีไหม?

ซื้อได้ เพราะบางแบรนด์มีคู่มือและการอบรมให้ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะบริหารง่ายทุกกรณี ก่อนซื้อควรดูว่าตัวเองมีเวลามากพอหรือไม่ เข้าใจต้นทุนแค่ไหน และพร้อมทำตามระบบของแบรนด์หรือเปล่า ที่สำคัญคืออย่าดูเฉพาะราคาแพ็กเกจ ควรคิดค่าใช้จ่ายหลังเปิดร้านด้วย 

ซื้อแฟรนไชส์มาแล้ว ปรับสูตรเองได้ไหม?

ขึ้นอยู่กับสัญญา หากแบรนด์กำหนดให้รักษามาตรฐานสินค้า ผู้ลงทุนอาจไม่สามารถเปลี่ยนสูตร วัตถุดิบ ขั้นตอนการทำเองได้ หรือราคาได้ ควรถามขอบเขตที่ทำได้ก่อนเซ็นสัญญา 

สัญญาแฟรนไชส์มีอายุกี่ปี ต่อสัญญายังไง?

ไม่มีระยะเวลาตายตัว ขึ้นอยู่กับแต่ละแบรนด์ ควรตรวจสอบระยะเวลาสัญญา เงื่อนไขต่ออายุ และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรง 

หลังซื้อแฟรนไชส์แล้ว เจ้าของแบรนด์ช่วยอะไรบ้าง?

ขึ้นอยู่กับแพ็กเกจและสัญญา บางแบรนด์มี SOP การอบรม ทีมดูแลสาขา และสื่อการตลาด จึงควรตรวจสอบว่า Support ใดรวมอยู่ในค่าแฟรนไชส์ก่อนตัดสินใจ 

Source:

บทความที่เกี่ยวข้อง